مصاديق قول معروف در نوع سخن گفتن با نامحرمان است؛ لذا يكي از مصاديق آن در نحوه خواستگاري و سخن گفتن با زنان نامحرم قبل از ازدواج است كه مي‌فرمايد: «لا جناح عليكم فيماعرضتم من خطبه النساء… و لكن لا تواعدوهن سراً الا ان تقولوا قولاً معروفاً»[1]؛ ايرادي بر شما نيست نسبت به خواستگاري زنان منوط به اموري  كه از مهمات آن اين است كه وعده پنهاني با آنان برقرار  نسازيد و نوع ارتباط كلامي شما از دايره معروف خارج نشود. 

معروف در كلام علامه طباطبايي: مفسر بزرگ در تفسير كلمه «معروف» مي‌فرمايد: «معروف همان چيزي است كه متضمن هدايت عقل، حكم شرع، فضيلت و محاسن خلق نيكو و منشهاي حسنه در آداب است و چون اسلام شريعتي است كه بر اساس فطرت و بناي خلقت است، پس معروف نزد قانونگذار چيزي است كه مردم آن را مي‌شناسند (و نيكو مي‌دانند)، مادامي كه آنان مسير فطرت را مي‌روند و از اعتدال در خلقت فاصله نگرفته‌اند.[2]» نكته قابل توجه آن است كه در سوره احزاب نسبت به حقوق گفتاري در خطاب به انسانها مي‌فرمايد: «و لا تؤتوا السفهاء أموالكم التي جعل الله قياماً و أرزقوهم فيها و أكسوهم و قولوا لهم قولا معروفاً»[3]. در اين آيه به رغم اينكه مي‌فرمايد در دادن مال به سفيه امساك نماييد و در گستره اداره محجورين حكم سفيه را به لحاظ تصرفات مالي او بيان مي‌كند، نسبت به روابط غير مالي و گفتاري روي سخن معروف تأكيد مي‌نمايد و در برخورد كلامي با انسانهاي مستضعف فكري و عقلي مي‌فرمايد: «قولوا لهم قولا معروفا»؛ يعني سخن شما دقيقاً منطبق با روش عقلا و به دور از هر نوع حقارت و تضعيف روحيه و شخصيت آنان باشد.

اين نكته در حقوق بشر اسلامي بسيار قابل توجه است كه قشر قدرتمند و صاحب نفوذ جامعه بايستي رعايت حقوق مالي و حقوق انساني افراد ضعيف را بنمايند. در تأييد اين نكته در بحث تقسيم تركه و ارث هم نسبت به حضور بعضي نزديكان (يتامي و مساكين و افراد نيازمند) مي‌فرمايد: «فأرزقوهم منه و قولوا لهم قولا معروفا»؛ از آن مال مقسوم، بهره‌اي هم به آنان دهيد و با آنان با ملايمت و معروف سخن گوييد.